<< Ga terug

Holthuisorgel bestaat 10 jaar: 'Een goed orgel trekt goede organisten aan'

Holthuisorgel bestaat 10 jaar: 'Een goed orgel trekt goede organisten aan'

(door Christiaan Schutte)

HASSELT - Het Holthuisorgel in de Ichthuskerk in Hasselt bestaat deze maand tien jaar. Op 28 augustus is het een decennium geleden dat dit eigentijdse juweel van orgelbouwkunst in gebruik werd genomen. Met als missie om het meer te laten zijn dan alleen een kerkorgel. Getuige de bekende organisten die er de afgelopen jaren hebben geconcerteerd is dat gelukt.

Organisten spelen maar wat graag op het orgel dat werd gebouwd onder leiding van orgelbouwer Jan Holthuis. Eppo Schmidt is verantwoordelijk voor het barokke uiterlijk en voor organist Kees Jansen kent het orgel geen muzikale geheimen meer. De drie heren schuiven graag aan voor een interview met weekblad De Stadskoerier. Ze blikken met alle plezier terug, maar zwelgen niet in nostalgie. Wat hen betreft mogen de huidige concertreeksen, waarbij de combinatie wordt gezocht tussen orgel en solisten, evenzeer aandacht krijgen. Jansen: “We proberen ons daarmee echt te onderscheiden. Er worden, zeker nu in de zomer, op veel andere plekken eveneens orgelconcerten gegeven en daar willen we niet mee concurreren. Daarom zoeken wij het in de combinatie met bijvoorbeeld een goede zangeres, violist of een koor.” “Die formule werkt”, weet Holthuis.

Al is het publiek dat een orgelconcert bezoekt anno 2019 wel beperkt, weet hij. Voor de echte liefhebber is het in Hasselt echter smullen geblazen, stelt Schmidt. “Jos van der Kooy, een van de bekendste en beste organisten, was de eerste keer dat hij op dit orgel speelde meteen onder de indruk. Hij zei: ‘Ik heb vandaag op een van de beste nieuw gebouwde orgels van het land gespeeld’.”

Toon Hagen, die als vaste bespeler van het Schnitgerorgel (1721) in de Grote Kerk van Zwolle toch behoorlijk verwend is, mag eveneens graag op het Holthuisorgel spelen. “Een goed orgel trekt goede organisten aan”, aldus Holthuis. Wat volgens hem meehelpt, is dat het orgel goed is afgestemd op de akoestiek in de Ichthuskerk. “Behalve de akoestiek is ook de vorm van de kerk iets waar je als orgelbouwer rekening mee moet houden. De kunst is dat je een balans vindt waarbij het orgel in een lege kerk niet te hard klinkt en in een volle niet ondersneeuwt.”

Volgens Jansen zijn de bouwers onder leiding van Holthuis als bekende professional daar cum laude in geslaagd. Toen Jansen eind jaren zeventig van de vorige eeuw aantrad als organist bezat de Ichthuskerk een ‘krijsorgel’. “Dit orgel klonk voor geen meter. Het was toen deze kerk in 1959 in gebruik werd genomen daar als tweedehands orgel ingezet. De kerk was al duur genoeg, dus geld voor een goed orgel zal er niet zijn geweest.”

Begin tachtiger jaren werd het vervangen voor een elektronisch Johannusorgel. “Dat behoorde absoluut tot de betere in zijn soort”, herinnert Schmidt zich. “Klopt”, beaamt Holthuis. “Maar”, zo voegt hij daar aan toe: “Het was en bleef een elektronisch orgel en je hebt het liefst een echt kerkorgel.”

Dat orgel zou er dus in 2009 komen. Het feit zelf was al bijzonder. “Want hoe vaak gebeurt het nu dat een kerk in onze tijd een orgel krijgt?”, stellen de heren een retorische vraag. Het is aan de noeste arbeid en kennis en kunde van het toenmalige team bouwers te danken dat het er is gekomen. Het orgel zou uiteindelijk bovendien een schijntje kosten van het kapitaal dat het echt waard is. De negenduizend werkuren die er in zijn gestoken gingen de boeken in als vrijwilligerswerk. Met vijftienhonderd uur drukte Schmidt als oud-leraar tekenen, handenarbeid en techniek er nadrukkelijk een stempel op. De marmeren onderzijde is in werkelijkheid geschilderd, maar lijkt levensecht. De mannen die er aan werkten hebben tevens hun best gedaan om een orgel te maken dat toekomstbestendig is. Vooralsnog lijkt dat ook absoluut zo te zijn. Het onderhoud wordt mede bekostigd uit de concerten die op het orgel worden gegeven. Behalve Van der Kooy en Toon Hagen toonden onder meer Harm Hoeve en Ab Weegenaar zich onder de indruk van het orgel. De faam van het orgel snelde zelfs voorbij landsgrenzen, zo illustreert Jansen met een prachtige anekdote. “Ik heb wel eens met een orgelkenner op de camping gestaan in Frankrijk die tegen mij zei: ‘Weet je wel dat ze in Hasselt ook een fantastisch orgel hebben?’”

Als het aan de drie mannen ligt, blijven de Hasselters en liefhebbers van elders daar van genieten. De gratis concertreeks (met collecte bij de uitgang) helpt daar zeker aan mee. Op 17 augustus geeft Gerwin van der Plaats het Euifeestconcert op het orgel. Van der Plaats zal op 19 oktober ook concerteren ter gelegenheid van tien jaar Holthuisorgel. Dat doet hij dan samen met het Urker Mannenkwartet en sopraan Clara de Vries.



Op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Like ons ook op Facebook!

Ontworpen door BCO Reclameburo

Welkom op De Stadskoerier

Op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming worden cookies als persoonsgegevens beschouwd. Op deze website wordt van cookies gebruik gemaakt. Verdere informatie hierover kunt u vinden in ons privacystatement & cookiestatement. U wordt hierbij verzocht om kenbaar te maken dat u met het gebruik van cookies instemt.



Lees ons privacystatement

Lees ons cookiestatement